Bilêvkirin

biguhêre
 
Seyek

se nêr

  1. Ajalek navmalî ye ku direye anku dihewe.
    • Li gundê ber sînor seyê gund bi me hisiyan û kirine rewerew. Bavê min ez hildam hembêza xwe û bi lez meşiya. — (https://xwebun.org/salihe-nehsali/ [arşîv], Xwebûn)
    • Gelo hin ji mala Derbas mirine, ew li ser çi digrîn? Gava şêniyan ji wan re gotibûn: Îro kamyonê pê li seyê wan kiriye. Li ser seyê xwe digrîn, pirkênî bi her du zilaman ketibû û gotibûn: Seyê wan ha, wele bavo xweş mesele ye. Ji bo seyekî ev girî ha! Li ser vê gotinê jî, yek ji cîranên me gotibû:Heyra seyê wan ne tenê se bû. Ew dost bû, heval bû, nobedar bû, kur bû. Dest û piyên wan bû. Ji bo wî, çi bikin mafê wan heye. — (Îsmaîl DîndarPalûte)
    • Mehmet tere kelehekê mala hevalê xwe. Wan radivin sewê wî nîn çi dikin. Şivanê kehlê wê şevê vi tenê dimîniye. Xwarin amade dive û Mehmed hildigire tere nav pêz. Du seyê keryê jî vi pê ra terin. Se bi hev ra gep diken, diwêjin: — (https://materyalenkurdi.wordpress.com/author/yekmalev/ [arşîv], Metaryalên Kurdî)

Bi alfabeyên din

biguhêre

Bi zimanê zarokan

biguhêre
biguhêre

Dengê seyan

biguhêre

Qewirandina seyan

biguhêre

Ji bo tirsandin û qewirandina kûçikan:

Nalîna seyan

biguhêre

Bikaranîn

biguhêre

  Se bi gelemperî bo koma vî cûn ajalan û bo yên nêr tê bikaranîn. Yên dêl in.

Cûnên seyan

biguhêre

Têkildar

biguhêre

Gotinên pêşiyan

biguhêre

Etîmolojî

biguhêre

Ji proto-îranî *cwā́ ji proto-hindûîranî *ćwā́ ji proto-hindûewropî *ḱwṓ (kuçik). Bide ber mediya kevn σπάκα (speke), farisiya kevin seke, farisiya navîn seg, zazakî espe.

avestayî: spān- ("se, kûçik")
pehlewî: sag ("se, kûçik")
hotenî: sve ("se, kûçik")
farisî: sag ("se, kûçik")
talîşî: sipa ("se, kûçik")
semnanî: esbe ("se, kûçik")…alfabeya arî
kurmancî: se ("se, kûçik")
soranî: seg ("se, kûçik")
hewramî: sipe ("se, kûçik")
zazakî: espe, kutik ("se, kûçik")
sanskrîtî: svān- ("se, kûçik")
ermenî: šun ("se, kûçik")
yûnanî: kuōn ("se, kûçik")
latînî: canis ("se, kûçik")
almanî: hund ("se, kûçik")
îngilîzî: hound ("se, kûçik") ...
Çavkanî: Horn p.164, Watkins p.46, Etymonline

Bi zaravayên din

biguhêre

Çavkanî

biguhêre

se

  1. Çi.

se

  1. Sed.

Binêre herwiha

biguhêre
Hejmarên sade yên zazakî

se

  1. ji (bo berhevdanê)

Çavkanî

biguhêre
Ev peyv ji wergerên ji hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.[rûpelên din] 

se

  1. li gel, bi ... re, pê re

Çavkanî

biguhêre
Ev peyv ji wergerên li gel hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.[rûpelên din] 

se

  1. Dîtin.

Bilêvkirin

biguhêre
  • IPA: /se/
  • Kîtekirin: se

Girêdek

biguhêre

se

  1. hek, heke, eger
    Se ĝi estas malbona — ĵetu ĝin.
    Heke ew xirab be, wê biavêje.

Etîmolojî

biguhêre

Ji îtalî se, ji fransî si, ji spanî si û hemxû ji spanî .

se

  1. qanûn (yasa, zagon)

Bilêvkirin

biguhêre

se

  1. Ew (bo tiştan û lawiran lê ne bo mirovan)

Girêdek

biguhêre

se

  1. eger, heke

Bilêvkirin

biguhêre

se

  1. Xwe.

se

  1. ew (pirjimar), wan

se

  1. ew (pirjimar), wan

Girêdek

biguhêre

se

  1. eger, heke

se

  1. (kesek/tiştek) bûn

Çavkanî

biguhêre
Ev peyv ji wergerên bûn hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.[rûpelên din] 

Girêdek

biguhêre

se

  1. eger, heke

Girêdek

biguhêre

se

  1. eger, heke

se

  1. (erdnîgarî) kevir, kuç, ber

Çavkanî

biguhêre
Ev peyv ji wergerên kevir hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.[rûpelên din] 

se

  1. hev, hevdu, yekûdu

Çavkanî

biguhêre
Ev peyv ji wergerên hev hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.[rûpelên din] 

se

  1. dîtin

se

  1. Dîtin.

Girêdek

biguhêre

se

  1. eger, heke

Bilêvkirin

biguhêre

se

  1. xwe
  2. hev, hevdu, yekdu

se

  1. ger, eger, heke, bi wî şertî ku

se

  1. (erdnîgarî) derya, behr, dengiz

Çavkanî

biguhêre
Ev peyv ji wergerên derya hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.[rûpelên din] 

se

  1. jor, serî, silal

Çavkanî

biguhêre
Ev peyv ji wergerên jor hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.[rûpelên din] 

se

  1. Xwe.

se

  1. Xwe.

se

  1. (erdnîgarî) derya, behr, dengiz

Çavkanî

biguhêre
Ev peyv ji wergerên derya hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.[rûpelên din] 

se

  1. hev, hevdu, yekûdu

Çavkanî

biguhêre
Ev peyv ji wergerên hev hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.[rûpelên din] 

Bilêvkirin

biguhêre

se

  1. Xwe.

se

  1. Dîtin.

se

  1. Sisê.

Binêre herwiha

biguhêre
Hejmarên sade yên talişî

se

  1. (malbat) kur (zarokê nêr yê kesekî)

se

  1. mirin