KurmancîBiguherîne

BilêvkirinBiguherîne

NavdêrBiguherîne

Zayenda nêr a binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî nan nan
Îzafe nanê nanên
Çemandî nanî nanan
Nîşandera çemandî nanî wan nanan
Bangkirin nano nanino
Zayenda nêr a nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî nanek nanin
Îzafe nanekî nanine
Çemandî nanekî naninan
 
Nan (Bismil) (1)
 
nanê tenûrê (1)

nan nêr

  1. (xwarin) Xwarina ku ji ardî û avê hatiye çêkirin.
    • Sala ko paîzxêr zû bikeve pê re nagîhin kuta bikin, guşiyên genim dixin xaniyan. Nanê wan gelekî tamdare. — (Ronahî (kovar), ZAD Û GENIM, 1942)
    • Qet'a çu nebû ne xur ne xwabek
      Wan bîr nedihat-i nan û abek
      Ew hefte temam bûye gerdek
      (Mem û Zîn ~1692, Ehmedê Xanî)
    • Goya li nik wan şûm e, ewî nanê (ko) ibtida (destpêkê) dipêjin û ji tenûrê biderdikevitin ew naxwin. Goya herçî wî nanî bixutin jina wî dimiritin. — (Mele Mehmûdê BayezîdîAmadekar: Jan Dost Adat û Rusûmatnameê EkradiyeWeşanxaneya Nûbihar2010, r. 105, ISBN 9789944360678)
  2. xwarin, xwirak, xwaremenî, tişta/ê tê xwarin

Bi alfabeyên dinBiguherîne

HerwihaBiguherîne

JornavBiguherîne

JêrnavBiguherîne

TêkilîBiguherîne

Biguherîne

EtîmolojîBiguherîne

Hevreha soranî نان(nan), kurdiya başûrî nan, lekî nan, hewramî nan, zazakî nan / non, farisî نان(nan) (farisiya devkî نون‎(nûn), tacikî нон (non), pehlewî 𐭭𐭠𐭭‎ (nan), belûçî نگن‎ (negen), partî n'g'n (neġn), peştûyî نغن(neġen), ji îranî, bi îraniya kevn *nagna- (/negne-/).

Lubotsky peyva îranî bi peyva sanskrîtî नग्नहु (nagnahu: havên) ve girê dide û dibêje ku ew herdu ji proto-îranî ne. Lê mimkin e ku nan peyveke kevnar ya Rojhilata Navîn ya ji zimanekî ne-hindûewropî jî be, bidin ber sûmerî 𒃻 ([NINDA]). Di hîtîtî de jî peyv bi heman awayî hatiye qeydkirin lê nayê zanîn ka divê ew di hîtîtî de çawa were gotin/xwandin.

Peyva nan bi berfirehî di zimanên Hindistanê û Asyaya Navîn de jî heye lê ew ji zimanên îranî hatine wergirtin: ûrdûyî نان‎(nan), hindî नान (nān), kirgîzî û qazaxî нан (nan), ozbekî non, oyxurî نان‎(nan‎), çînî / (náng), nenetsî нянь (nyani)... Ji hindî peyv bi wateya cûreyek nanê rojhilatî bi awayê naan ketiye hemû zimanên ewropî jî.

Peyva nan dişibe hevreha xwe ya zimanên romî: latînî panis, spanî pan, fransî pain... lê ew û nan ne hevrehên hev in çunkî veguhastina N/P di peyvên din de peyda nabe.

Çavkanî:
  • Chyet, Michael L. (2003): Kurdish-English Dictionary, Ferhenga Kurmancî-Inglîzî, Yale University Press.
  • Horn, Paul. (1893): Grundriss der neupersischen Etymologie [Bingehê etîmolojiya farisî] (bi almanî). Strassburg
  • Lubotsky, Alexander. Indo-Aryan inherited lexicon . University of Leiden.
  • MacKenzie, David NeilThe dialect of Awroman (Hawraman-i Luhon) Grammatical sketch, texts, and vocabulary, Kommissionaer: Munksgaard (København), 1966
  • Mayrhofer, Manfred (1992–2001): Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Ferhenga etîmolojî ya hindûaryayiya kevn] (bi almanî), Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag.
  • Pokorny, JuliusFerhenga etîmolojî ya hindûewropî ["Indogermanisches etymologisches Wörterbuch (bi almanî)"], Bern, 1959
  • Tsabolov, R. L.Ferhenga etîmolojî ya zimanê kurdî ["Цаболов, Р. Л.: Эмцмолоƨцческцц̆ словарь курδскоƨо языка"], Moskova, 2001-2010

WergerBiguherîne

LêkerBiguherîne

nan

  1. niyan, danîn, bi cih kirin:
    pê lê nan (dewisandin, pê lê kirin)
    venan (bi cih kirin)
  2. xwe kirin tiştek ku bi rastî wisa be, xwe şibandin, xwe bi awayekî halekî kirin, da ku xelkê bixapîne:
    Xwe li mirinî nan (bi hawîyî miriyan kirin)
    xwe li gêjî nan (bi hawîyî gêjan kirin)

AgadarîBiguherîne

  Bo agahiyên berfirehtir binêrin: niyan.

SoranîBiguherîne

NavdêrBiguherîne

nan

  1. nan
  2. xwarin

LêkerBiguherîne

nan

  1. nan, niyan, danîn

ZazakîBiguherîne

NavdêrBiguherîne

nan nêr

  1. nan

Biguherîne

FransîBiguherîne

HokerBiguherîne

nan

  1. (devkî) na, ne, nexêr

InglîzîBiguherîne

NavdêrBiguherîne

nan

  1. pîrê, dapîr
  2. dayen, çavdêra zarokan
  3. (kevnbûyî) xidam, carî
  4. (kevnbûyî) serejin, mêrê jinane
  5. Guhartoyeke nan.

Inglîziya kevnBiguherîne

HokerBiguherîne

nān

  1. ne, na

CînavBiguherîne

nān

  1. ne ti kes, ne çu kes

KatalanîBiguherîne

NavdêrBiguherîne

nan nêr

  1. bejnbost