KurdîBiguhêre

BilêvkirinBiguhêre

Hoker 1Biguhêre

ne

  1. peyvikek e wateya dijî gotinekê didiyê
    Ew ne kurd e.
    Ev ne bi dilê min e.

Ji wêjeya klasîkBiguhêre

  • Hêj ne lewh û enbiyayê muhteşem
    Salîha tesbîh kirî nûra şikelf
    (Mewlûda Kurdî ~1720, Mela Hesenê Bateyî)

HerwihaBiguhêre

HevmaneBiguhêre

EtîmolojîBiguhêre

avestayî: na ("ne, na")
farisiya kevn: nai ("ne, na")
partî: ny ("ne, na")
farisî: ("ne, na")
osetî: ne ("ne, na") … alfabeya arî
kurmancî: na, ne
soranî: na ("ne, na")
zazakî: ne ("ne, na")
sanskrîtî: ("ne")
yûnanî: ne ("ne")
latînî: ne ("ne")
almanî: nein ("ne")
inglîzî: no ("ne") ...
Çavkanî: Horn p.236, Watkins p.57, Etymonline

WergerBiguhêre

Hoker 2Biguhêre

ne

  1. peyvikek e bersiva pirsê bi negatîvî dide:
    - Tu dê li gel wan biçî?
    - Ne.

HevmaneBiguhêre

Li gel

WergerBiguhêre

Formeke lêkerêBiguhêre

ne

  1. formek tewandî ye ji lêkera bûn bo kesên pirjimar, bi dêla in tê bikaranîn wextê ku peyva berî wê bi dengdêrekê re xilas dibe.
    Ew mamoste ne.
    Ma em wehşî ne?!
    Gelo hûn herdu bira ne?

Binere herwihaBiguhêre

EtîmolojîBiguhêre

Ji proto-hindûewropî *h₁sénti ("ew in", ji *h₁es-), proto-îranî *-end (ew -in), hevreha -in, -n û ne (bi maneya "ew in") yên kurmancî, farisî -end (ew -in), soranî -(i)n, ermenî են (en: ew in), latînî sunt (ew in), fransî sont (bixwîne: son: ew in), îtalî son (ew in)... Hêjayî gotinê ye ku formên proto-hindûewropî û yên proto-îranî yên bo kesê yekem yê pirrjimar (em) û kesê duyem yê pirrjimar (hûn) ji kurdî winda bûne û forma sêyem ya pirrjimar (ew) li cihê wan jî tê bikaranîn. Bo nimûne, di farisî de forma -îm li gel peyva ma (em) û ya -îd jî li gel peyva şuma (hûn) tê bikaranîn û forma -end (hevbera "-in") ya kurdî tenê li gel îşan/anha/anan (ew/wan) tê xebitandin. Herwiha , -e û -in jî ji heman rehê *h₁es-proto-hindûewropî ne. -

EsperantoyîBiguhêre

BilêvkirinBiguhêre

  • IPA: /ne/
  • Kîtekirin: ne

PirtikBiguhêre

ne

  1. na
    Ne, mi ne venas.
    Na, ez nayêm.
  2. na-, ne-, ni-
    Vi ne volis.
    Te nexwest.

EtîmolojîBiguhêre

Ji fransî ne û rusî не (ne)(ne).

FransîBiguhêre

BilêvkirinBiguhêre

  •  IPA: /nə/

PirtikBiguhêre

ne

  1. ne, nîne,

HerwihaBiguhêre

ŞoşonîBiguhêre

NavdêrBiguhêre

ne

  1. ez

TirkîBiguhêre

CînavBiguhêre

ne

  1. çi
    Sen ne dedin? (Te çi got?)