Kurdî Biguhêre

Bilêvkirin Biguhêre

Lêker 1 Biguhêre

dan (lêkera gerguhêz)
Rehê dema niha: -d-
RP.
Niha
ez didim
tu didî
ew dide
em, hûn, ew didin
Fermanî Yekjimar bide
Pirjimar bidin
Rehê dema borî: -da-
RP.
Boriya
sade
min da
te da
wê/wî da
me, we, wan da
Formên din:  Tewandin:dan
 
Kesek gulekê dide yekî.

dan lêkera xwerû, gerguhêz

  1. Diyarî kirin, raber kirin, pêşkêş kirin, araste kirin.
    Min gulek da wê.
  2. ː anîn dinyayê, ruh danê.
    Xwedê tu kengî dayî?
  3. çêbûn, lê peyda bûn.
    Rengê xwe dan. (reng lê peyda bûn, rengîn bûn)
    Berhem dan. (berhem pê ve şên bûn)

Ji wêjeya klasîk Biguhêre

  • Ji lebê le'leşeker bêj û ji şekker meke behs
    Bi ser enguştê 'eqîqê bide fincana rehîq
    Abê heywan te çi yin nav-i ji kewser meke behs
    (Dîwana Melayê Cizirî ~1640, Melayê Cizîrî)

Herwiha Biguhêre

Bi alfabeyên din Biguhêre

Tewîn Biguhêre

Biguhêre

Etîmolojî Biguhêre

Ji proto-îranî *de¹- (dan) ji proto-hindûewropî *deh₃- (dan). Hevreha soranî [skrîpt hewce ye] (dan-, dan), avestayî [skrîpt hewce ye] (da-, dan), farisiya kevn da- (dan), partî dh- (dan), pehlewî dy- (dan), farisî [skrîpt hewce ye] (daden-, dan), belûçî [skrîpt hewce ye] (dā-, dan), hewramî [skrîpt hewce ye] (dā-, dan), zazakî dayen- (dan), sanskrîtî [skrîpt hewce ye] (dā-, dan), yûnanî didonai- (didonai-, dan), latînî dare- (dan), fransî donner- (dan), hîtîtî [skrîpt hewce ye] (dā-, dan), semnanî dāī- ("dan")

Çavkanî: Cheung p.44, Watkins p.21, Etymonline

Werger Biguhêre

Navdêr 1 Biguhêre

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî dan dan
Îzafe dana danên
Çemandî danê danan
Nîşandera çemandî danê wan danan
Bangkirin danê danino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî danek danin
Îzafe daneke danine
Çemandî danekê daninan

dan

  1. hediye, bexşîn, diyarî

Werger Biguhêre

Navdêr 2 Biguhêre

 
Kîsek danî.

dan nêr

  1. Dexl, dexlûdan, genim, ceh, tov.

Bi alfabeyên din Biguhêre

Herwiha Biguhêre

Etîmolojî Biguhêre

Ji proto-hindûewropî *dʰoHnéh₂ (dan, dexl), hevreha avestayî dāna, sanskrîtî धानाdhānā́, farisî دانه‎ • dāne, pehlewî dān(ag). tane ya tirkî ji zimanekî îranî ye.

Biguhêre

Werger Biguhêre

Navdêr 4 Biguhêre

dan nêr

  1. dem, çax, beşek ji rojê.
    danê sibê
    danê êvarê
  2. cem, xwarin, wecibe

Herwiha Biguhêre

Werger Biguhêre

Holendî Biguhêre

Bilêvkirin Biguhêre

Hoker Biguhêre

dan

  1. Hingê, demê.

Sirboxirwatî Biguhêre

Navdêr Biguhêre

dan

  1. Roj, ne şev.
  2. Roj, 24 seet.

Bi alfabeya kirîlî Biguhêre

Spanî Biguhêre

Bilêvkirin Biguhêre

Lêker Biguhêre

dan

  1. Ji dar.