KurdîBiguherîne

BilêvkirinBiguherîne

Navdêr 1Biguherîne

  1. (malbat) Dayik, day, deyk, dayk, da, dadê, mak, jina kesek ku jê welidiye.

Gotinên pêşiyanBiguherîne

Bi alfabeyên dinBiguherîne

TewandîBiguherîne

  • Gazîkirin: dayê, yadê
  • Girêdayî: diya (min, te, wê...)

EtîmolojîBiguherîne

Ji proto-hindûewropî *dhē(i)- (mêtin), hevrehên kurmancî dayik, dayên û dêl, soranî دایک(dayk, dayik), ده‌ڵ (deł: dêl) û دێڵ (dêł: dêl), hewramî eḏa (dayik) û dełe (dêl), farisî دايه‎ (dayê: dayên), yûnaniya kevn θηλυς () û θήλή (sermemik, serçiçik). Heman rehê proto-hindûewropî serekaniya peyva dotin ya kurdî ye jî. Bi rêya proto-hindûewropî *dʰugh₂tḗr belkî ew jî ji *dhē(i)- herwiha hevreha dot (keça kesekî/ê) ya kurmancî, دختر (duxter) ya farisî, daughter ya inglîzî... Bo zêdetir agahiyan li ser wan binere: dot. დედა (deda: dayik) ya gurcî û daduli (dêl) ya lazî bi ihtimaleke mezin ji zimanên îranî hatine wergirtin.

WergerBiguherîne

Navdêr 2Biguherîne

nêr

  1. gund, dih

BikaranînBiguherîne

EtîmolojîBiguherîne

Ji proto-îranî *desyu- (warê dijminan, welatê dijminan), hevreha sanskrîtî desyu- (dijmin), avestayî dexyu- (war, welat), farisiya kevn dehyu-, pehlewî dêh, dih ya hin devokên kurmancî (derdorên Elbistanê) û navên bajarên Dih û Dihokê ("gundê biçûk"), دێ (dê: gund) ya soranî, dew (gund) ya zazakî û ده (dih: gund) ya farisî

WergerBiguherîne

Hoker 1Biguherîne

  1. Peyvikek alîkar dikeve gel lêkerên tewandî û diyar dike ku bûyerek dê di pêşerojê anku dema bêt de biqewime.
    Ez sibê biçim.
    Ew sala bêt bigihe vir.
    Dema mezin bibî, ji bîr bikî.

HevmaneBiguherîne

HerwihaBiguherîne

EtîmolojîBiguherîne

Hevreha zazakî do, ji divê (bide ber inglîzî will = "dê" ji will= vîn, îrade) yan ji "dike" wek "ew dike biçe", yan jî ji "dihê"(dê) wek "ew dihê biçe"

Biguherîne

  • kurmanciya rojavayî:
    • reşwî: (hilatî) ~ ê

WergerBiguherîne

Hoker 2Biguherîne

  1. de, haydî, yella, haydê, hadî, hadê, yela, yellah
    were!
    bêje!
    bixwin!

WergerBiguherîne