KurmancîBiguhêre

BilêvkirinBiguhêre

NavdêrBiguhêre

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî ax ax
Îzafe axa axên
Çemandî axê axan
Nîşandera çemandî axê wan axan
Bangkirin axê axino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî axek axin
Îzafe axeke axine
Çemandî axekê axinan
 
ax

ax

  1. xwelî, toz û herrî û xîz
  2. erd, milk, zevî
  3. war, welat

Ji wêjeya klasîkBiguhêre

  • Hatî Cebraîl li ba emrê Letîf
    Çengekî axê ji wê qebra şerîf
    Girt û ba tesnîmê safî kir hevîr
    (Mewlûda Kurdî ~1720, Mela Hesenê Bateyî)

Bi alfabeyên dinBiguhêre

EtîmolojîBiguhêre

Hevreha belûçî ak, hak, sanskrîtî आस (āsa) (ase-: xwelî - S-ya proto-hindûewropî di zimanên îranî de dibe "h" yan "x"), hîtîtî ḫeşşe- (xwelî), yûnaniya kevn ἄζα (áza) (aza: pîsatiya hişk), gotî 𐌰𐌶𐌲𐍉 (azgo: xwelî), inglîzî ash (xwelî), almanî Asche (xwelî), swêdî û îzlendî aska (xwelî), danmarkî û norwecî aske (xwelî), holendî as (xwelî), ermenî աճիւն (ačiwn) (açiwn: xwelî), hemû ji proto-hindûewropî *h₂éHōs (xwelî). Herwiha bi metatezê soranî خاک(xak) (xak < *ax- + -k), farisî خاک‎ (xak) û pehlewî 𐭧𐭠𐭪 (xak), belûçî ہاک (hak) jî. Di kurdî de ax ji "xwelî" ya proto-hindûewropî û xwelî ji "ax" ji proto-hindûewropî tê anku maneyên wan bi hev guherîne.

Biguhêre

Bi zaravayên dinBiguhêre

WergerBiguhêre

BaneşanBiguhêre

ax

  1. Gaziyek anku bangek anku hawarek e mirov dikin dema bi tiştek pirr xweş yan nexweş dihesin.
    Ax, pişta min diêşe!
    Ax, tu çend şirîn î!

HevmaneBiguhêre

Bide berBiguhêre

Biguhêre

WergerBiguhêre

ZazakîBiguhêre

WateBiguhêre

  1. ax, dema tif kirinê dengê ku ji qirikê dertê, Mana nîda (gazî) dide [1]

ÇavkanîBiguhêre

  1. http: //www.kovarabir.com/wp-content/uploads/Ferheng%C3%AA-Dimil%C3%AE-Zazak%C3%AE-%C3%BB-Kurmanc%C3%AE-A-a.pdf

InglîzîBiguhêre

BilêvkirinBiguhêre

NavdêrBiguhêre

ax

  1. bivir

HerwihaBiguhêre