KurdîBiguherîne

NavdêrBiguherîne

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî şû şû
Îzafe şûya şûyên
Çemandî şû şûyan
Nîşandera çemandî şû wan şûyan
Bangkirin şû şûyino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî şûyek şûyin
Îzafe şûyeke şûyine
Çemandî şûyekê şûyinan

şû

  1. mêrê jinekê
  2. jina kesekî yan mêrê kesekê, hevser, hevjîn

Ji wêjeya klasîkBiguherîne

  • Xirqeyê zerq û jengê zuhd min bi meya muxane şûst
    Şûst û şûyek di meykedê ewwelê kar-i ferd e ferd
    Neyşekerên şirînzeban mest-i bi cam û bade bên
    (Dîwana Melayê Cizirî ~1640, Melayê Cizîrî)

HerwihaBiguherîne

Biguherîne

EtîmolojîBiguherîne

Bi maneya "mêr" di zewacê de, hevreha farisî شوهر(şûher). Wek ku tê zanîn, di kurdî de paşbendika "-er" ya peyvên malbatî ji kurdî ketiye: farisî "birader, kurdî bira; "doxter", kurdî "dot-", farisî "x(w)aher", kurdî "xwi-şk"; farisî "mader", kurdî "ma-k" û hwd. Ev "-er" bi rastî ji kurdî ketiye û di farisî de maye, ne ku li farisî zêde bûye. Bi heman awayî di gelek zimanên din jî yên hindûewropî de maye, bo nimûne inglîzî: broth-er (kurdî: bira, farisî: birader), moth-er (k: ma-k, f: mader), daught-er (f: doxter, k: dot-), fath-er (f: pider, kurdiya zazakî: pî, "bab/bav" ya kurmancî ne ji eynî rehî ye). Lê herwiha hêjayî gotinê ye ku "şû" êdî wek peyveke serbixwe nayê bikaranîn (mirov nabêje "şûyê wê") lê tenê di biwêjên wek "şû kirin" (mêr kirin, jin zewicîn) yan "şûkirî" (jina ku mêr kiriye, jina zewicî) de tê bikaranîn. Vê dawiyê wek "neolojiyekê" dîsa "şû" wek wergera "spouse" (hevser, jin yan mêr) ya inglîzî tê bikaranîn.

WergerBiguherîne